Kralendijk – No por atribuí e partisipashon abou na elekshon di 20 di mart (64% kontra 78% na aña 2015) na un solo kousa spesífiko i ademas e ta den liña ku un tendensia mundial.

Pa gezaghebber Edison Rijna e porsentahe di partisipashon i e echo ku tabatin kestion di un tempu di warda hopi largu na e urnanan elektoral tabata motibu pa laga un instansia independiente investigá e kousanan ku e meta pa a base di e resultadonan tuma medidanan dirigí pa e elekshonnan binidero. Inter Continental University of the Caribbean (ICUC) a hasi e investigashon. Pa e investigashon ICUC a entrevistá 209 votadó i no-votadó i tambe un kantidat grandi di persona ku tabata enbolbí ku organisashon di e elekshon.

Puntonan di mehorashon

A base di e investigashon tin puntonan di mehorashon a bini dilanti ku ta varia hopi pa loke ta trata nan índole. 9% di e votadónan no a risibí nan karchi di vota na kas. 84% di e votadónan ku a bai buska nan karchi di vota a eksperensiá e tempu ku nan mester a warda komo ‘un tiki largu’ te ‘largu’. E kampaña di informashon a haña un evaluashon positivo. El a kana bon entre otro danki na uso di medionan sosial ku entre otro e wèpsait ‘Boneiru ta vota’, pero e tabata kòrtiku. Mayoria votadó no a eksperensiá e echo ku tabatin dos elekshon pareu – di Konseho Insular i di Tweede Kamer – komo algu ku a trese bruashon.

Segun e dia di elekshon tabata pasa e tempu pa warda tabata bira mas largu. Pa motibu ku 49% di e votadónan a bai vota den e último 3 oranan, despues di 17.00 ‘or a surgi karedanan largu di hende ku tabata warda na e urnanan elektoral. E registrashon adelantá i e kantidat relativamente grandi di votadó ku un òf mas vòlmagt tambe tabata kousa di e karedanan largu di hende ku tabata warda. Pa 9% di e votadónan e tempu pa warda a subi bira te mas ku 2 ora largu. E influensia ku esaki tabatin riba e kantidat total di voto a resultá di ta tiki.

Rekomendashonnan

E investigadónan di Inter Continental University of the Caribbean ta rekomendá entre otro pa reinforsá e kordinashon entre urna elektoral prinsipal i e urnanan elektoral i komunikashon interno, mehorá distribushon di karchi di vota, entrená e trahadónan na e urnanan elektoral mas intensivo, hasi uso di mas kòmpiuter na e urnanan elektoral, deskurashá uso di vòlmagt i mira si no por influensiá baimentu di urna elektoral di tal manera ku esaki por tuma lugá na un manera mihó plamá riba henter dia, por ehèmpel pa medio di indiká ku mas énfasis na votadónan i doñonan di trabou ku mester pèrmití trahadónan a base di lei pa vota bou di ora di trabou. Mas aleu, segun e investigadónan, lo ta bon pa trata na engrandesé enbolbimentu di hóbennan ku polítika, entre otro pa medio di desaroyo di un pakete di lès pa nos skolnan.

Opservadó

E delegashon di Organisation of American States (OAS) ku a sigui e proseso di elekshon, tambe a emití un rapòrt. Durante dia di elekshon e miembronan a bishitá tur e 10 urnanan elektoral i e urna elektoral mobil, pero tambe a papia ku un kantidat grandi di e personanan enbolbí, manera representantenan di e partidonan partisipante, Kámara di Komèrsio etc. Entre otro e delegashon ta

hasi menshon di e ‘dedikashon spesial’ ku kua e miembronan di e urnanan elektoral tabata ehersé nan tareanan minusiosamente. Aksesibilidat di e urnanan elektoral tabata bon (pa usuarionan di ròlstul tambe).

E opservadónan a denominá uso di kòmpiuter i di un urna elektoral mobil komo un ‘ekspreshon di inovashon’. ‘Posibelmente den desaroyo mas aleu di e inovashonnan aki por buska koperashon ku munisipionan hulandes. Di e manera ei Boneiru por siña di eksperensianan di otronan i vise vèrsa’, segun e delegashon ku a sugerí pa hasi uso di un ‘toolkit’ ku nan ta usa na Hulanda Oropeo na Boneiru tambe, adaptá na e situashon lokal. Otro rekomendashonnan ta: sòru pa tur medio di komunikashon ta disponibel na papiamentu tambe i pone e kolónan di kada partido i potrèt di e kandidatonan riba e papelnan di vota.

Reakshon di gezaghebber

‘E manera ku kosnan a bai durante e dianan promé ku elekshon i riba e dia di elekshon mes tabata un motibu pa mi duna òrdu pa hasi un investigashon. Tantu e investigashon di Inter Continental University of the Caribbean komo e konklushonnan di e delegashonnan di OAS i fitbèk di e personanan ku tabata enbolbí ku organisashon di e elekshon a resultá den algun punto di mehorashon útil i práktiko’, segun gezaghebber Edison Rijna. ‘Mi ta bai den konsulta ku e partidonan enbolbí i den kurso di e aña aki mi lo presentá un plan di aserkamentu pa sòru ku den futuro e elekshonnan ta kana adekuadamente. Den esei tin dos aspekto ku tin mi atenshon spesial: entrega di karchi di vota i e tempu ku tin ku warda pa vota. Banda di esei e rekomendashon pa wak kon por enbolbí prinsipalmente hóbennan ku polítika ta netamente loke mi tambe ta deseá. Kisas a bira tempu pa bini ku un vershon djuniòr di Konseho Insular.’

Reunion

Gezaghebber Rijna a manda e relato di investigashon i e konklushonnan di e delegashon di opservadó pa Konseho Insular. Ta su intenshon pa dentro di poko tene un reunion pa tur partido ku a partisipá na elekshon pa papia tokante e konklushonnan i e rekomendashonnan.


ONDERZOEK VERLOOP VERKIEZINGEN LEVERT NUTTIGE VERBETERPUNTEN OP

Kralendijk – De lage opkomst bij de verkiezingen van 20 maart (64% tegen 78% in 2015) is niet toe te schrijven aan één specifieke oorzaak en is bovendien in lijn met de wereldwijde trend.

Voor gezaghebber Edison Rijna was het opkomstpercentage en het feit dat er sprake was van lange wachttijden bij de stembureaus aanleiding een onafhankelijke partij onderzoek te laten doen naar de oorzaken met als doel op basis van de uitkomsten gerichte maatregelen te nemen voor volgende verkiezingen. Het onderzoek is verricht door de Inter Continental University of the Caribbean die daarvoor 209 stemmers en niet-stemmers evenals een groot aantal bij de organisatie van de verkiezingen betrokkenen heeft geïnterviewd.

Verbeterpunten

Uit het onderzoek komen qua aard nogal uiteenlopende verbeterpunten naar voren.

Van de kiezers heeft 9% thuis geen oproepkaart ontvangen. 84% van degenen die hun oproepkaart zijn gaan ophalen, hebben het wachten als een ‘beetje lang’ tot ‘lang’ ervaren. De voorlichtingscampagne wordt positief beoordeeld, onder meer dankzij de inzet van sociale media met onder meer de website ‘Boneiru ta vota’ is goed verlopen, maar was aan de korte kant. Het feit dat er twee verkiezingen tegelijk werden gehouden – voor de Eilandsraad en de Eerste Kamer – is door verreweg de meeste kiezers niet als verwarrend ervaren.

Naarmate de verkiezingsdag vorderde liepen de wachttijden op. Omdat 49% van de kiezers in de laatste 3 uur ging stemmen, ontstonden er vooral na 17.00 uur bij een aantal stembureaus lange wachtrijen. Die werden mede veroorzaakt door de voorregistratie en het relatief grote aantal stemmers met een of meer volmachten. Voor 9% van de stemmers liep de wachttijd op tot meer dan 2 uur. De invloed die dit heeft gehad op het aantal uitgebrachte stemmen blijkt gering.

Aanbevelingen

De onderzoekers van de Inter Continental University of the Caribbean bevelen onder meer aan de coördinatie tussen het hoofdstembureau en de stembureaus en de interne communicatie te versterken, de distributie van oproepkaarten te verbeteren, de medewerkers op de stembureaus intensiever te trainen, op de stembureaus meer computers in te zetten, het gebruik van volmachten te ontmoedigen en te bezien of de toeloop naar de stembureaus niet zo kan worden beïnvloed dat deze beter verspreid over de gehele dag plaatsvindt, bijvoorbeeld door kiezers en werkgevers er nadrukkelijker op te wijzen dat het werknemers wettelijk moet worden toegestaan onder werktijd hun stem uit te brengen. Voorts, zo vinden de onderzoekers, wordt er goed aangedaan te proberen de betrokkenheid van jongeren bij de politiek te vergroten, onder meer door het ontwikkelen van een lespakket voor de scholen.

Waarnemers

Ook de delegatie van de Organisation of American States (OAS) die het verkiezingsproces heeft gevolgd, heeft rapport uitgebracht. De leden hebben gedurende verkiezingsdag alle 10 stembureaus en het mobiele stembureau bezocht, maar ook met een groot aantal betrokkenen gesproken zoals vertegenwoordigers van de deelnemende partijen, de Kamer van Koophandel etc. De delegatie maakt onder meer melding van de ‘bijzondere toewijding’ waarmee leden van de

stembureaus hun taken ‘nauwgezet’ uitvoerden. De toegankelijkheid van de stembureaus was (ook voor rolstoelgebruikers) goed.

Het gebruik van computers en de inzet van een mobiel stembureau noemen de waarnemers een ‘uiting van innovatie’. “Mogelijk dat in de verdere ontwikkeling van deze innovaties samenwerking met Nederlandse gemeenten kan worden gezocht. Zo zou Bonaire kunnen leren van de ervaringen van anderen en andersom”, aldus de delegatie die de suggestie doet om een in Europees Nederland gebruikte toolkit aangepast aan de lokale situatie ook op Bonaire in te zetten. Andere aanbevelingen zijn: zorg dat alle communicatiemiddelen ook in het Papiaments beschikbaar zijn en voorzie de stembiljetten van partijkleuren en foto’s van de kandidaten.

Reactie gezaghebber

“De gang van zaken in de aanloop naar de verkiezingen en het verloop van de verkiezingsdag zelf waren voor mij aanleiding een onderzoek te gelasten. Zowel het onderzoek van de Inter Continental University of the Caribbean als de bevindingen van de OAS-delegatie en de feedback van degenen die betrokken waren bij de organisatie van de verkiezingen hebben een aantal nuttige en praktische verbeterpunten opgeleverd”, aldus gezaghebber Edison Rijna.

,,Ik ga met de betrokken partijen in overleg en zal in de loop van het jaar een plan van aanpak presenteren om ervoor te zorgen dat toekomstige verkiezingen adequaat verlopen. Twee aspecten hebben daarbij mijn bijzondere aandacht: de bezorging van de oproepkaarten en de wachttijden. Daarnaast is de aanbeveling te bezien hoe vooral jongeren meer betrokken kunnen worden bij de politiek mij uit het hart gegrepen. Misschien is het tijd voor een juniorversie van de Eilandsraad.”

Bijeenkomst

Gezaghebber Rijna heeft het onderzoeksverslag en de bevindingen van de waarnemersdelegatie naar de Eilandsraad gestuurd. Het is zijn bedoeling om binnenkort een bijeenkomst te houden voor alle partijen die aan de verkiezingen hebben deelgenomen om de conclusies en aanbevelingen te bespreken

Share This
error: Content is protected !!