Kralendijk – No tin mester di kombensé bonerianonan kon balioso naturalesa ta. Esaki pasobra prosperidat i bienestar riba nos isla den un grado importante ta dependiente di nos flora i founa ekstraordinario, entre otro un rikesa sin presedente na koral. Na aña 1960 kaba Boneiru konsientemente a skohe pa un desaroyo sostenibel ku preservashon di kultura i naturalesa. 50 aña pasá e anterior plantashi Washington a haña státus di parke nashonal i 10 aña despues e parke marino a sigui.

Por lo tantu komo Kolegio Ehekutivo nos por haña nos mes den e Plan di Maneho pa Naturalesa i Medio Ambiente Hulanda Karibense ku dia 24 di aprel último gabinete hulandes a publiká i ku ta konektá perfektamente riba nos propio Plan di Naturalesa Boneiru ku resientemente nos a presentá na Konseho Insular pa aprobashon. Naturalesa na Boneiru no ta di balor pa Hulanda so, pero pa henter mundu, asina gobièrnu hulandes ta enfatisá. Enberdat Boneiru tin ekosistemanan úniko, na kua nos ta gradisí entre otro nos fama komo paradiso pa sambuyadó.

Ophetivo di e Plan di Maneho pa Naturalesa i Medio Ambiente ta pa promové preservashon i rekuperashon di naturalesa na Boneiru i nos islanan ruman Sint Eustatius i Saba. Na tur tres isla naturalesa ta bou di preshon. Asina por bisa ku kalidat di e refnan di koral i ku esei henter bida bou di laman durante e último dékadanan a deteriorá konsiderabelmente.

E menasa ta bini prinsipalmente di pafó: kontaminashon di oséanonan, entre otro pa motibu di bashamentu di awa shushi no-purifiká i otro tipo di shushi, manera kantidatnan enorme di plèstik. Kambio di klima ta hasi esaki mas pió ainda. Riba tera ta e miles di kabritu i buriku ku ta kana lòs ku ta kometé un asalto riba nos biodiversidat.

E plan di maneho pa naturalesa di gobièrnu hulandes no por a stòp e desaroyo aki sufisientemente. A bira tempu pues pa un vershon nobo ku medidanan ku ta bai mas leu. Entretantu protehá so no ta sufisiente mas, mester invertí tambe fuertemente den rekuperashon. Den e sentido aki e plan ta kompletamente den liña ku nos ambishon pa bira un Blue Destination, kaminda un desaroyo sostenibel ku preservashon di naturalesa i kultura ta para sentral.

Vários ministerio, asina e plan ta mustra, ta dispuesto pa den e añanan binidero kontribuí finansieramente pa salbaguardá naturalesa i mehorá medio ambiente na Hulanda Karibense. No ta fásil pa determiná si e suma ku nan ta primintí ta sufisiente, pero e

konklushon ku for di awor por saka kaba ta ku e kontribushon di Boneiru mes no por ta grandi.

E kompensashon liber ku anualmente nos ta risibí for di e fondo di BES pa hopi aña kaba ta muchu abou pa por ehekutá nos tareanan insular manera mester ta, prinsipalmente den kaso di eliminashon di retraso. E echo aki ta obligá Kolegio Ehekutivo pa hasi eskohonan imposibel for di un kantidat grandi di prioridat, un mas urgente ku otro.

Banda di esei durante e último añanan pobresa a oumentá konsiderabelmente. Ya for di promé ku krísis di corona 4 di kada 10 kas di famia tabatin un entrada ku ta bou di e mínimo di eksistensia. Ministerio di Asuntunan Sosial i Empleo a primintí di tapa e buraku entre sueldo mínimo i ònderstant i loke ta nesesario pa alkansá fin di luna, pero pa hopi aña ainda hopi boneriano na promé lugá lo tin ku wak kon pa sobrebibí. Nan tin hopi otro preokupashon ku no ta naturalesa.

Un otro sirkumstansia ta kresementu di poblashon. Prinsipalmente pa motibu di imigrashon esaki den 10 aña di tempu a oumentá di 13.000 pa mas òf ménos 21.000. Un kresementu mas aleu, manera Ofisina Sentral di Estadístika ta pronostiká, ta nifiká mas kas, mas infrastruktura, mas uso di koriente, mas shushi… Esaki ta suprayá e nesesidat pa un maneho di establesimentu duradero, tambe na interes di outentisidat di nos isla.

I awor nos turismo: nos ta para pa un kresementu responsabel i paralelo na esei nos ke kambia e aksento i poné riba turismo di kalidat, riba bishitantenan ku ta bini pa e karakterístikanan di e Boneiru outéntiko: naturalesa, kultura i trankilidat. Esei no ta bai di un dia pa otro. Nos no por eliminá e entradanan di e tipo aktual di turismo krusero i e aporte di esei na empleo den un solo tiru. Pa medio di maneho di preis (oumentá impuesto pa pasaheronan krusero) i mehorashon di produkto nos ta purba atraé un grupo di enfoke mas selektivo ku, pa loke ta trata tamaño i interes, ta pas mas mihó serka Boneiru.

Un otro realidat ta e forsa di ehekushon di e aparato gubernamental insular. Komo konsekuensia di e Akuerdo Intergubernamental ku ministerio di Asuntunan Interno i Relashonnan den Reino nos a kuminsá un trayekto pa mehorá esaki. Sinembargo por lo pronto e departamentu ku ta okupá su mes ku naturalesa i medio ambiente no ta sufisientemente ekipá pa duna un aporte signifikativo na ehekushon di e Plan di Maneho pa Naturalesa i Medio Ambiente.

Si gabinete hulandes realmente ta haña naturalesa di Boneiru asina balioso manera nan a formulá den e Plan di Maneho pa Naturalesa i Medio Ambiente, e ora ei ta bon si e mandatarionan konserní sigui ehèmpel di ministerio di Enseñansa, Kultura i Siensia ku den término di algun aña a logra hisa kalidat di enseñansa na Hulanda Karibense for di leu bou di nivel te na un sufisiente fuerte.

Na e momentunan aki tur nos atenshon i energia ta dirigí riba salú públiko i suavisashon di e impakto sosial i ekonómiko di e krísis di corona. Esaki no ta nifiká ku nos komo Kolegio Ehekutivo di Boneiru no ta dispuesto pa hasi tur loke ta na nos alkanse pa salba un di e ekosistemanan mas ekstraordinario den henter reino hulandes. Nos ta verwagt meskos di gabinete hulandes.

Kolegio Ehekutivo di Boneiru


KABINET OVERVRAAGT BONAIRE

Kralendijk – Bonairianen hoef je er niet van te overtuigen hoe waardevol de natuur is. De welvaart en het welzijn op ons eiland zijn immers in belangrijke mate afhankelijk van onze bijzondere flora en fauna waaronder een ongekende rijkdom aan koraal. Al in 1960 koos Bonaire welbewust voor een duurzame ontwikkeling met behoud van cultuur en natuur. 50 jaar geleden kreeg de voormalige plantage Washington de status van nationaal park, 10 jaar later gevolgd door het marine park.

Als Bestuurscollege kunnen wij ons dan ook vinden in het op 24 april jl. door het kabinet gepubliceerde Natuur- en milieubeleidsplan Caribisch Nederland 2020-2030 dat naadloos aansluit op ons eigen Natuurplan Bonaire dat onlangs ter vaststelling aan de Eilandsraad is voorgelegd. De natuur op Bonaire is niet alleen voor Nederland van waarde, maar voor de hele wereld, benadrukt de regering. Bonaire heeft inderdaad unieke ecosystemen waaraan wij onder meer onze faam als duikersparadijs danken.

De doelstelling van het Natuur- en milieubeleidsplan is behoud en herstel te bevorderen van de natuur op Bonaire en onze zustereilanden Sint Eustatius en Saba. Op alle drie eilanden staat de natuur onder druk. Zo is de kwaliteit van de koraalriffen en daarmee het gehele onderwaterleven de afgelopen decennia hard achteruitgegaan.

De bedreiging komt grotendeels van buitenaf: de vervuiling van de oceanen, onder meer door het ongezuiverd lozen van afvalwater en zwerfvuil zoals enorme hoeveelheden plastic. De klimaatverandering doet daar nog een schepje bovenop. Op het land zijn het de vele duizenden loslopende geiten en ezels die een aanslag plegen op de biodiversiteit.

Het vorige natuurbeleidsplan van de regering heeft het tij onvoldoende kunnen keren. Het was dus hoog tijd voor een nieuwe versie met verdergaande maatregelen. Intussen is beschermen alleen niet meer voldoende, er moet ook fors worden geïnvesteerd in herstel. In die zin is het plan geheel in lijn met onze ambitie een Blue Destination te worden waarin een duurzame ontwikkeling met behoud van natuur en cultuur centraal staat.

Meerdere ministeries, zo blijkt uit het plan, zijn bereid de komende jaren financieel bij te dragen aan het veiligstellen van de natuur en het verbeteren van het milieu in Caribisch Nederland. Of het bedrag dat in het vooruitzicht wordt gesteld voldoende is laat zich lastig bepalen, maar de conclusie die nu al wel kan worden getrokken is dat de bijdrage van Bonaire zelf niet groot kan zijn.

De vrije uitkering die wij jaarlijks uit het BES-fonds ontvangen is al jaren te laag om onze eilandelijke taken naar behoren uit te voeren, met name bij het wegwerken van

achterstanden. Dat gegeven dwingt het Bestuurscollege onmogelijke keuzes te maken uit een overvloed aan prioriteiten, de een nog urgenter dan de ander.

Daarnaast is de armoede de afgelopen jaren fors opgelopen. Al voor de coronacrisis hadden vier van de tien huishoudens een inkomen onder het bestaansminimum. Het ministerie van SZW heeft toegezegd de kloof tussen minimumloon en uitkeringen en wat nodig is om de maand rond te komen te dichten, maar veel Bonairianen zullen nog jaren vooral bezig zijn met overleven. Die hebben heel andere zorgen dan de natuur.

Een andere omstandigheid is de groei van de bevolking. Die is vooral door immigratie in 10 jaar tijd van 13.000 naar circa 21.000 toegenomen. Een verdere groei, zoals het CBS voorspelt, betekent meer huizen, meer infrastructuur, meer energieverbruik, meer afval… Dat onderstreept de noodzaak van een duurzaam vestigingsbeleid, mede in het belang van de authenciteit van ons eiland.

En dan het toerisme: wij staan voor een verantwoorde groei en willen parallel daaraan het accent verleggen naar kwaliteitstoerisme, naar bezoekers die komen voor de kenmerken van het authentieke Bonaire: natuur, cultuur en rust. Dat gaat niet van de ene op de andere dag. De inkomsten van het huidige type cruisetoerisme en de bijdrage daarvan aan de werkgelegenheid kunnen we niet in een keer afschrijven. We proberen door prijsbeleid (verhoging van de tax voor cruisepassagiers) en productverbetering een selectievere doelgroep aan te trekken die qua omvang en interesses beter past bij Bonaire.

Een andere realiteit is de uitvoeringskracht van het eilandelijke overheidsapparaat. We hebben als uitvloeisel van het Bestuursakkoord met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een traject ingezet deze te verhogen. Vooralsnog is de afdeling die zich bezighoudt met natuur en milieu is echter onvoldoende toegerust om een significante bijdrage te leveren aan de uitvoering van het Natuur- en milieubeleidsplan.

Als het kabinet de natuur van Bonaire daadwerkelijk zo waardevol vindt als het in het Natuur- en milieubeleidsplan heeft opgeschreven, dan is het goed als de betrokken bewindslieden een voorbeeld nemen aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap dat er in is geslaagd de kwaliteit van het onderwijs in Caribisch Nederland in enkele jaren van ver ondermaats naar een dikke voldoende te tillen.

Op dit moment is ons aller aandacht en energie gericht op de volksgezondheid en het verlichten van de sociaal-maatschappelijke en economische impact van de coronacrisis. Dat neemt niet weg dat wij als Bestuurscollege van Bonaire bereid zijn alles te doen wat in ons vermogen ligt om een van de bijzonderste ecosystemen van het land te redden. Wij verwachten hetzelfde van het kabinet.

Het Bestuurscollege van Bonaire

Share This
error: Content is protected !!