KRALENDIJK – Djaweps último a firma e akuerdo intergubernamental pa idioma papiamentu na Boneiru entre Minister Kajsa Ollongren di Asuntunan Interno i Relashon den Reino (BZK) i Diputado Nina den Heyer di Entidat Públiko Boneiru (OLB). Minister Ollongren a hasi esaki tambe na nòmber di Minister Ingrid van Engelshoven (Enseñansa, Kultura i Siensia), Arie Slob (Enseñansa Básiko i Sekundario) i Sekretario di Estado Raymond Knops di BZK.

Papiamentu ta e idioma original na Boneiru. Pasobra na Boneiru ta papia mas i mas idioma, protekshon di papiamentu ta di gran importansia. E kombersashonnan tokante esaki ku a hiba entre Reino, OLB, Fundashon SPLIKA i Fundashon Akademia Papiamentu, a kondusí na e akuerdo intergubernamental aki.

Tur esnan embolbí di e forma aki ke protehá i promové papiamentu na Boneiru. Pa e generashon di papiadó aktual i den futuro. Pa logra esaki, a papia di diferente ambishon pa entre otro registrá nivel di papiamentu i pa garantisá ku no solamente ta papia e idioma, pero ku hende ku ta kaba skol tambe por lesa i skibi e idioma. Den e akuerdo intergubernamental tambe a palabrá ku e partidonan lo investigá lantamentu di un organisashon konhunto. E organisashon aki mester empeñá pa preservashon i desaroyo mas aleu di e idioma papiamentu, tambe e kultura ku ta mará na e idioma papiamentu. Pa esaki ta buska kontakto tambe ku e paisnan Aruba i Kòrsou, kaminda tambe ta papia papiamentu.

Minister Ollongren: “Idioma ta importante pa nos tur. E ta yuda hasi nos ken nos ta. Nos idioma tambe ta hasi nos parti di un sierto pais òf un sierto grupo. Papiamentu ta bou di preshon di e otro idiomanan na Boneiru. P’esei e akuerdo aki ta importante. E ta forma un komplemento importante pa legislashon eksistente.”

Diputado Den Heyer: “E idioma papiamentu ta un parti importante di e herensia kultural di Boneiru, pasobra e historia, kultura i identidat riku di Boneiru akiden ta archivá i ta sigui desaroyá mas aleu.

Na Boneiru ta papia vários idioma, pero papiamentu ta sigui e idioma ku ta uni tur grupo di poblashon ku otro. Ta un momentu memorabel den historia di Boneiru.”

Pa perkurá pa ehekushon bèrdadero di tur e ambishonnan efektivamente ta realisá i pa vigilá progreso di esaki, partidonan ta konsultá regularmente. E akuerdo intergubernamental no ta algu riba su mes. Pasobra OLB i e organisashonnan di interes, Fundashon SPLIKA i Fundashon Akademia Papiamentu, tin e deseo pa tambe rekonosé papiamentu bou di e Pakto Oropeo pa idioma regional òf idioma di minor. E Minister tambe ke investigá esaki konhuntamente.


BESTUURSAFSPRAAK TER BESCHERMING VAN HET PAPIAMENTS OP BONAIRE

KRALENDIJK – Donderdag is de bestuursafspraak voor het Papiaments op Bonaire ondertekend door Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en gedeputeerde Nina den Heyer van het openbaar lichaam Bonaire (OLB). Minister Ollongren deed dit mede namens de ministers Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs) en staatssecretaris Raymond Knops van BZK.

Papiamentu is de oorspronkelijke taal op Bonaire. Omdat er steeds meer talen gesproken worden op Bonaire is de bescherming van Papiamentu van groot belang. De gesprekken die hierover tussen het Rijk, het OLB, Stichting SPLIKA en Fundashon Akademia Papiamentu zijn gevoerd, hebben tot deze bestuursafspraak geleid.

Alle betrokkenen willen zo Papiamentu op Bonaire beschermen en bevorderen. Voor de mensen van nu en voor latere generaties. Om dit te bereiken zijn er ambities uitgesproken om onder andere het niveau van Papiamentu in kaart te brengen en te waarborgen dat de taal niet alleen gesproken wordt, maar dat de mensen die van school afkomen het ook kunnen lezen en schrijven. In de bestuursafspraak is ook afgesproken dat de partijen de oprichting van een gezamenlijke organisatie onderzoeken. Deze organisatie moet zich inzetten voor het behoud en de verdere ontwikkeling van Papiamentu als ook de cultuur die is verbonden aan de Papiamentse taal. Hiervoor wordt ook contact gezocht met de landen Aruba en Curaçao, waar ook Papiamentu wordt gesproken.

Minister Ollongren: “Taal is belangrijk voor ons allemaal. Het maakt ons mede tot wie we zijn. Mede dankzij onze taal horen we ook bij een bepaald land of een bepaalde groep. Het Papiaments staat onder druk van de andere talen op Bonaire. Daarom is deze afspraak belangrijk. Het vormt een belangrijke aanvulling op bestaande wetgeving.”

Gedeputeerde Den Heyer: “De Papiamentse taal is een belangrijk onderdeel van het cultureel erfgoed van Bonaire, omdat de rijke geschiedenis, cultuur en identiteit van Bonaire hierin is gearchiveerd en verder wordt ontwikkeld.

Op Bonaire worden er meerdere talen gesproken, maar Papiamentu blijft de taal die alle bevolkingsgroepen met elkaar verbindt. Het is een memorabel moment in de geschiedenis van Bonaire.”

Om ervoor te zorgen dat alle ambities ook daadwerkelijk worden gerealiseerd en de voortgang te bewaken vindt er regelmatig overleg plaats tussen partijen. De bestuursafspraak staat niet op zichzelf. Bij het OLB en de belangenorganisaties, Stichting SPLIKA en Fundashon Akademia Papiamentu leeft namelijk de wens om Papiamentu ook te erkennen onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. De minister wil dit ook gezamenlijk onderzoeken.


GOVERNANCE AGREEMENT TO PROTECT PAPIAMENTU ON BONAIRE

KRALENDIJK – Last thursday, the governance agreement for Papiamentu on Bonaire was signed by the Minister of the Interior and Kingdom Relations (BZK), Kajsa Ollongren, and the Commissioner of the Public Entity Bonaire (OLB), Nina den Heyer. Minister Ollongren also did this on behalf of the Ministers Ingrid van Engelshoven (Education, Culture and Science), Arie Slob (Primary and Secondary Education) and the State Secretary for BZK, Raymond Knops.

Papiamentu is the native language of Bonaire. Because more and more languages are being spoken on Bonaire, the protection of Papiamentu is of utmost importance. The discussions that were carried on about this between the Central Government, the OLB, the Foundation SPLIKA and the Fundashon Akademia Papiamentu led to this governance agreement.

All parties involved thus want to protect and promote Papiamentu on Bonaire. For the people of present and future generations. To accomplish this, ambitions were expressed to, among other things, analyse the level of Papiamentu and guarantee that the language is not just spoken, but that school leavers can also actually read and write it. It was also agreed in the governance agreement that the parties shall examine the incorporation of a joint organisation. The said organisation should commit to the preservation and the further development of Papiamentu as well as the culture that is connected to the Papiamentu language. To this end, contact is also sought with the countries Aruba and Curaçao where Papiamentu is also spoken.

Minister Ollongren: “Language is important to all of us. It also defines who we are. Thanks to our language we belong to a certain country or a certain group. Papiamentu is under pressure of the other languages on Bonaire. That is why this agreement is important. It represents an important addition to existing legislation.”

Commissioner Den Heyer: “The Papiamentu language is an important part of the cultural heritage of Bonaire, because the rich history, culture and identity of Bonaire are archived and are developed further in it.

Multiple languages are spoken on Bonaire, but Papiamentu remains the language that connects all groups of the population together. It is a memorable moment in the history of Bonaire.”

To make sure that all ambitions are also actually realised and to monitor the progress, consultation regularly takes place between the parties. The governance agreement does not stand alone. Namely, at the OLB and the interest groups, the foundation SPLIKA and the Fundashon Akademia Papiamentu, the desire is present to also have Papiamentu recognised pursuant to the European Charter for Regional or Minority Languages. The Minister also wants to examine this together.

Share This
error: Content is protected !!